zondag slechter slapenVoor de meesten onder ons is de maandag, en daarmee dus het begin van een nieuwe werkweek, niet de meest energieke dag. Hoe kunnen we dit verklaren, en nog belangrijker, wat kunnen we er aan doen?!

Waarom we zondag slechter slapen

Uit een recent gehouden online enquête onder ruim 3000 mensen is gebleken dat op een zaterdag 19% van de mensen meer moeite heeft om in slaap te vallen. Op zondag stijgt dit percentage tot wel 39%! En 70% van deze groep heeft aangegeven een half uur of meer extra tijd nodig te hebben om in slaap te vallen.

De factoren

De laatste tijd is er op verschillende blogs en nieuwssites veel te lezen over het fenomeen ”Sociale Jetleg”. In het kort uitgelegd komt dit neer op een verstoord slaapritme door sociale activiteiten op de vrijdag en zaterdag avond in combinatie met uitslapen. Hierdoor vallen we zaterdag, en al helemaal op zondag moeilijker in slaap. Zelf geloof ik ook absoluut in het negatieve effect hiervan, maar ik wil de ”maandag brakheid” niet geheel afschrijven aan het fenomeen Sociale Jetleg.

De maandag brakheid

Er komt namelijk ook nog een ander fenomeen om de hoek kijken waar heel veel mensen op zondagavond last van hebben, en wat een goede nachtrust van zondag op maandag nog meer bemoeilijkt, en dit is de zogeheten zondagavond dip… we zouden dit ook wel gewoon stress kunnen noemen, stress omdat de nieuwe werkweek weer om de hoek staat en mensen hier vaak tegenop kijken.

Zondagavond dipje?

Combo

De combinatie van de bovenstaande twee fenomenen, die dus eigenlijk op precies hetzelfde moment voorkomen, zorgen er voor dat we zondag slechter slapen. Deze bemoeilijken de nachtrust op zondag dusdanig dat de gemiddelde mens zowel minder als slechter (minder REM/minder diep) slaapt. En het logische gevolg hiervan is dat we die nacht minder ”opladen” en op maandag minder energie hebben, minder productief, en dus minder effectief zijn dan op andere dagen in de week.

Onze batterij wordt dan minder opgeladen

In dit artikel wil ik beiden fenomenen kort beschrijven en je een aantal tips meegeven over hoe je dit het beste kan aanpakken om zo de negatieve effecten te beperken en maandag ”lekker fit” (lees; fitter dan de maandagen voorheen) aan de slag te gaan!

De Sociale Jetleg

De Sociale Jetleg wordt veroorzaakt door het langer opblijven op vrijdag en zaterdag avond, en het langer uitslapen op zaterdag en zondag ochtend (of voor sommigen zelfs middag). Hierdoor raakt je biologische klok verstoord en raakt je lichaam in korte tijd gewend aan een nieuw slaap waak ritme. Je lichaam is dan simpelweg niet gewend om zondag vroeg(er) in slaap te vallen!

Een verstoord ritme

Doorgaans liggen we in het weekend ook langer in bed in totaal aantal uren, waardoor je lichaam dit ook graag op maandagochtend weer zou doen! Helaas meld je wekker zich weer op de normale tijd om je te melden dat je weer aan de slag mag.

Alcohol
Een laatste puntje wat voor een aantal mensen ook nog meespeelt is het verhoogde alcoholgebruik in het weekend. Alcohol is slecht voor de nachtrust en zorgt ervoor dat je minder diep slaapt, en dus ook minder effectief slaapt. Ook dit kan er voor zorgen dat je zondagochtend nog langer in bed blijft liggen, of dat je simpelweg zondag overdag al minder energie hebt en je de zondagnacht dus eigenlijk nog meer slaap nodig hebt om weer helemaal te herstellen!

Je kunt de sociale jetleg beperken door vooral zondags niet al te lang uit te slapen. Je kunt beter de wekker zetten en maximaal een uurtje later dan normaal (ietswat brak) uit bed komen. Door dit te doen blijf je redelijk in hetzelfde slaap-waak ritme.

Beter een beetje brak opstaan dan heel lang blijven liggen

Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om in het weekend vroeg naar bed te gaan en geen alcohol te drinken, maar dit zou voor mij persoonlijk geen optie zijn omdat ik sociale activiteiten ook gewoon belangrijk vindt.

De Zondagavond dip

Stress is misschien wel de allergrootste boosdoener als het gaat om slaapproblemen, en veel mensen hebben op zondag meer stress omdat ze opzien tegen de nieuwe werkweek. 48% van de respondenten met een fulltime baan gaf aan op zondag het moeilijkst in slaap te vallen. Dit geld ook voor 43% van de huisvrouwen-mannen. Onder werklozen en studenten ligt dit percentage wel wat lager met respectievelijk 36 en 27% wat natuurlijk nog steeds redelijk hoog is. De meeste mensen schuiven toch verantwoordelijkheden, zoals het zoeken van een nieuwe baan, uit naar de maandag.

Verantwoordelijkheden worden vooruit geschoven

Deze stress houd vaak in dat je kop vol zit met gedachten over wat je de komende maandag en de rest van de week allemaal moet doen. Om dit te voorkomen is het een goede tip om vrijdagmiddag, of ergens in het weekend, al een To-Do lijstje te maken met alles wat je de komende week wilt gaan doen. Op deze manier hoef je dit dan niet meer in je hoofd te doen als je zondagavond in bed ligt!

Wat misschien wel de allerbeste manier is om stress tegen te gaan in het algemeen is door te sporten! Je kunt hier meer over lezen in het artikel; Beter slapen door te sporten.

Is zondag ook jouw slechtste nacht? Of heb jij een andere nacht waarop je er meer moeite mee hebt? (misschien door een andere oorzaak). Laat het hieronder weten, ik ben benieuwd wie er ervaring mee heeft!

2 Responses to “Waarom we zondag slechter slapen”

  1. Ferdinand, Beantwoorden

    Zeker ervaring mee! Slaap al jaren beroerd op zondagnacht, zeker als ik maandag vroeg op moet en ook nog eens een pittige zaterdagavond heb gehad! Maar las ik maandag niet vroeg op hoef, kan ik dan wel weer goed slapen op zondag. ‘t Zit echt tussen je oren volgens mij ook.

    • alex, Beantwoorden

      Hi Ferdinand! Yes gedeeltelijk wel denk ik ook, waarschijnlijk ga je een stuk ontspannender naar bed als je de volgende dag vrij bent. Daarnaast vermoed ik dat je ook wat later naar bed gaat op zondag wanneer je de maandag vrij bent?? En slaap je iets langer uit op deze maandag…. Waardoor je dus iets meer met je weekendritme mee gaat.. je rekt je weekend(-slaapritme) als het ware iets op en bouwt het daardoor (vanzelf) iets meer af dan normaal. Alsin, niet ineens een verschil van bv 04:00 op zaterdag naar 23:00 op zondag:)

Geef een reactie